Stoisz na balkonie, patrzysz w dół i nagle czujesz, że nogi stają się jak z waty. Serce zaczyna bić szybciej, pojawia się zawrót głowy, a organizm podpowiada tylko jedno – jak najszybciej odejdź od krawędzi. Dla wielu osób taki dyskomfort jest całkowicie naturalny. Problem pojawia się wtedy, gdy strach przed wysokością staje się tak silny, że zaczyna ograniczać codzienne życie.
Lęk wysokości, nazywany również akrofobią, należy do najczęściej występujących fobii specyficznych. Może utrudniać podróżowanie, pracę, uprawianie sportu, a nawet zwykłe korzystanie z galerii handlowych czy mostów. Dobra wiadomość jest jednak taka, że z odpowiednim wsparciem można nauczyć się nad nim panować.
Czym jest lęk wysokości?
Lęk wysokości to silna reakcja organizmu pojawiająca się podczas przebywania na wysokości lub nawet na samą myśl o znalezieniu się w takim miejscu. W niewielkim stopniu jest on naturalnym mechanizmem ochronnym, który chroni człowieka przed niebezpieczeństwem.
O akrofobii mówimy wtedy, gdy reakcja jest nieproporcjonalna do rzeczywistego zagrożenia i prowadzi do unikania wielu sytuacji. Osoba może odczuwać silny lęk nie tylko na wysokich górach czy wieżowcach, ale również na schodach ruchomych, balkonach, tarasach widokowych czy nawet podczas wchodzenia po drabinie.
Jakie są objawy lęku wysokości?
Objawy mogą pojawić się nagle i być bardzo intensywne. Najczęściej obejmują przyspieszone bicie serca, uczucie duszności, drżenie rąk, napięcie mięśni, zawroty głowy oraz wrażenie utraty równowagi.
Niektóre osoby mają poczucie, że za chwilę zemdleją lub stracą kontrolę nad swoim ciałem. Pojawia się również silna potrzeba natychmiastowego oddalenia się od miejsca wywołującego lęk.
Objawy psychiczne bywają równie uciążliwe. Mogą pojawić się katastroficzne myśli, takie jak: „Na pewno spadnę”, „Stracę równowagę”, „Nie dam rady stąd zejść”. W efekcie wiele osób zaczyna unikać wszelkich sytuacji związanych z wysokością.
Skąd bierze się lęk wysokości?
Nie istnieje jedna przyczyna akrofobii. U części osób rozwija się ona po nieprzyjemnym doświadczeniu, takim jak upadek z wysokości lub bycie świadkiem podobnego zdarzenia.
U innych lęk pojawia się stopniowo, bez konkretnego wydarzenia. Znaczenie mogą mieć predyspozycje biologiczne, większa wrażliwość układu nerwowego oraz skłonność do zaburzeń lękowych.
Czasami akrofobia współwystępuje z innymi fobiami lub przewlekłym lękiem uogólnionym. Dlatego podczas diagnozy psycholog zawsze analizuje całokształt funkcjonowania pacjenta.
Czy unikanie wysokości pomaga?
Na pierwszy rzut oka może wydawać się, że tak. Jeżeli ktoś nie wchodzi na wieże widokowe ani nie korzysta z mostów, nie doświadcza nieprzyjemnych objawów.
Problem polega jednak na tym, że unikanie utrwala lęk. Mózg otrzymuje informację, że dana sytuacja rzeczywiście była niebezpieczna, skoro należało jej uniknąć. W efekcie z czasem lista miejsc wywołujących lęk może się wydłużać.
Osoba zaczyna rezygnować z kolejnych aktywności, co znacząco ogranicza jej codzienne funkcjonowanie.
Jak radzić sobie z lękiem wysokości?
Pierwszym krokiem jest zrozumienie, że objawy lęku nie oznaczają rzeczywistego zagrożenia. Choć organizm reaguje bardzo intensywnie, nie oznacza to, że sytuacja faktycznie jest niebezpieczna.
Pomocne okazuje się również świadome uspokajanie oddechu. Powolny, spokojny oddech pomaga obniżyć napięcie układu nerwowego i zmniejszyć nasilenie objawów.
Duże znaczenie ma także praca z własnymi myślami. Osoby cierpiące na akrofobię często automatycznie zakładają najgorszy możliwy scenariusz. Nauka rozpoznawania takich przekonań i zastępowania ich bardziej realistycznymi ocenami stanowi jeden z ważnych elementów terapii.
W wielu przypadkach skuteczną metodą jest również stopniowe oswajanie sytuacji wywołujących lęk. Proces ten powinien przebiegać w bezpiecznych warunkach i być dostosowany do możliwości danej osoby.
Kiedy zgłosić się do psychoterapeuty?
Jeżeli lęk wysokości zaczyna wpływać na codzienne życie, utrudnia podróżowanie, wykonywanie obowiązków zawodowych lub sprawia, że rezygnujesz z aktywności, które wcześniej sprawiały Ci przyjemność, warto skorzystać z profesjonalnej pomocy.
Nie trzeba czekać, aż problem stanie się bardzo nasilony. Im wcześniej rozpocznie się terapię, tym łatwiej przerwać mechanizmy podtrzymujące lęk.
Czy psychoterapia pomaga w leczeniu lęku wysokości?
Tak. Jedną z najlepiej przebadanych metod leczenia akrofobii jest psychoterapia poznawczo-behawioralna. Pomaga ona zrozumieć mechanizm powstawania lęku, zmienić sposób interpretowania sytuacji oraz stopniowo zmniejszać reakcję organizmu na bodźce wywołujące strach.
Podczas terapii pacjent uczy się rozpoznawać własne myśli, regulować napięcie oraz odzyskiwać poczucie kontroli. W zależności od potrzeb terapeuta może wykorzystywać również techniki ekspozycyjne, które pozwalają stopniowo oswajać sytuacje związane z wysokością.
W wielu przypadkach już po kilku miesiącach pracy pacjenci zauważają znaczną poprawę i wracają do aktywności, których wcześniej unikali.
Psychoterapia w Gliwicach – skuteczna pomoc w leczeniu lęku wysokości
Jeżeli lęk wysokości zaczyna ograniczać Twoje życie, nie musisz radzić sobie z nim samodzielnie. W Poradni FOCUS w Gliwicach doświadczeni psychoterapeuci pomagają osobom zmagającym się z różnymi zaburzeniami lękowymi, w tym z akrofobią.
Psychoterapia w Gliwicach w Poradni FOCUS opiera się na indywidualnym podejściu do każdego pacjenta, dzięki czemu możliwe jest nie tylko zmniejszenie objawów lęku, ale również dotarcie do ich przyczyn i wypracowanie trwałych sposobów radzenia sobie z trudnymi emocjami. Podczas terapii wspólnie uczymy się rozpoznawać mechanizmy podtrzymujące lęk, stopniowo odzyskiwać poczucie bezpieczeństwa oraz wracać do sytuacji, które do tej pory wydawały się niemożliwe do pokonania. Jeśli lęk wysokości wpływa na Twoje codzienne funkcjonowanie, warto umówić się na konsultację z psychoterapeutą w Poradni FOCUS w Gliwicach.
Artykuł sponsorowany
